زبان علم

دنیای انیشتین   1394/01/08

آلبرت آینستاین [Albert Einstein] معروف به انیشتین در ایران، متولد چهاردهم مارس هزار و هشتصد و هفتاد و نه که همراه با آخرین یاداشت های علمیش در هجدهم آوریل هزار و نهصد و پنجاه و پنج بر روی تخت بیمارستان از دنیا رفت. او بیشتر به خاطر نظریه نسبیت و بویژه برای هم‌ارزی جرم و انرژی شهرت دارد. البته به نظرم نظریه نسبیت عام او و تلاشهایی که برای آزمون آن در کسوف انجام گرفت، وی را بسیار خبر ساز نمود. علاوه بر این...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

دنیای نیوتن   1394/01/08

ایزاک نیوتن متولد هزار و ششصد و چهل و دو میلادی، فیزیک دان، ریاضی دان، ستاره شناس و فیلسوف انگلیسی است که در سن 84 سالگی رخت از دنیا بست...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

قانون ارشمیدس   1394/01/08

این قانون که در یک خط خلاصه می شود، امروزه بسیار پیش پا افتاده می نماید و تقریبا بیشتر دانش آموزان با آن آشنا هستند. البته این آشنایی احتمالا به معنای فهم عمیق آن نیست. پرسشهایی در ارتباط با همین قانون ساده وجود دارد که حتی برای دانشجویان نیز چالش برانگیز است. دلیل آن یادگیری یک اصل به ظاهر ساده علمی، بدون تفکر عمیق در مورد آن است!...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

قانون پایستگی انرژی   1393/12/27

این اصل که به عنوان قانون اول ترمودینامیک شناخته می شود، یکی از قوی ترین اصول علمی است که ظاهرا مویی لای درزش نمی رود! به حدی در تاریخ این اصل علمی، قدرتمند ظاهر شده است که امانوئل کانت، فیلسوف مشهور آلمانی آن را یک اصل پیش ار تجربه می دانست، یعنی شبیه قوانین ریاضی بی نیاز و مستقل از تجربه! البته نظر کانت در مورد اصول تحلیلی همچون ریاضی درست است، اما در مورد قانون بقای انرژی رد شده است. این قانون واقعا از هفت خوان رستم تجربه رد شده است!...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

انرژی اکتیواسیون (فعالسازی)   1393/12/27

از زمانی که کوه دماوند توسط فوران آتشفشان ساخته شده است، هزاران سال می گذرد. این کوه که بلندترین در خاور میانه و مرتفع ترین قله آتشفشانی آسیاست، همچنان پابرجاست، اما ظاهرا این پایداری و استواری برخلاف علم ترمودینامیک است! از لحاظ ترمودینامیکی تکه سنگی که در بالای کوه قرار دارد، در حالت ناپایداری به سر می برد و با سقوط و قرار گرفتن در دامنه کوه به حالت پایدارتری می رسد. یک کوه از همین تکه سنگها و خرده اجرامی تشکیل شده که به همین منوال به صورت ناپایداری بر روی همدیگر قرار گرفته اند و پیش بینی ترمودینامیک مسطح شدن خود به خودی تمامی کوههاست!...


نویسندگان: احمد مصدر

دقت و صحت   1393/12/27

این دو کلمه یعنی دقت [Precision] که در معنای علمی همان تکرار پذیری [reproducibility] است و صحت [Accuracy] در بسیاری از علوم کاربرد دارند و به همین خاطر برداشتها ی درست ازمفهوم آنها برای بسیاری سودمند خواهند بود. یک تعریف ساده و خلاصه این است : دقت به معنای نزدیک بودن مقادیر اندازه گیری به همدیگر است، خواه این مقادیر واقعیت را نشان بدهد یا خیر. صحت به معنای نزدیکی مقادیر اندازه گیری شده به مقدار واقعی است. منظور از مقدار واقعی چیست؟ مقدار استاندارد یا رفرنسی که ما به آن اعتماد داریم. ریشه این استانداردها و رفرنسهای مورد اعتماد از کجاست؟ آزمایشگاهها و موسسه های استاندارد رفرنس! این توضیح ساده آکادمیک بود...


نویسندگان: احمد مصدر

اصل برنولی   1393/12/27

یک لوله یا شلنگ باریک مانند خودکار بیک پیدا کنید و یک سر آن را دو نوار باریک کاغذی از روبرو بچسبانید، به طوریکه فاصله آنها از همدیگر حدود نیم سانتی متر باشد. سپس از سر دیگر فوت کنید. چه انتظاری دارید؟...


نویسندگان: احمد مصدر

آنتروپی (بی نظمی)   1393/12/27

شب به مهمانی می روید. قفل پنجره باز مانده است! از بخت بد آن شب هوا طوفانی می شود. از مهمانی که بر می گردید ...! خانمهای وسواسی در این مواقع دیوانه می شوند! چرا طبیعت اینگونه است؟ در عرض چند ساعت تمام نظم و تمیزی خانه با یک طوفان که تنها از حجم یک پنجره به خانه هجوم آورده، به هم می ریزد! چرا یکبار اتفاق نیفتاده که پنجره باز بماند و طوفان خانه را تمیز و منظم کند؟! [البته بعضی آقایان مجرد به ویژه در خوابگاهها ادعا می کنند چنین چیزی را در اتاق خود دیده اند! بعدها معلوم شده که هیچ طوفانی قدرت بی نظم کردن شلختگی ایشان را ندارد!]...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

گورستان یخ زده اسبها : ابر سرمایش!   1393/12/27

داستان از آنجا آغاز شد که ...!!

فردای آن روز منظره ای مشاهده می شود که کمتر کسی در دنیا قادر به شکار آن خواهد بود! یالهای منجمد و پوشیده از یخ ریزه های یک هزار اسب در میان دریاچه زیر نور آفتاب می درخشد! تندیسهای طبیعی و یخ زده سرهای یک گله اسب که از دریاچه منجمد بیرون زده، به راستی هر بیننده ای را در مورد واقعی بودن آن به شک می اندازد! موضوع با عقل و منطق جور نیست! احتمالا برخی فرقه های مذهبی که به دلایل خرافی خود دست به خود کشی گروهی میزنند، با دیدن این منظره، اسبها را به کیش خود می پنداشتند! اما اگر اسبها اقدام به خودکشی گروهی نکرده اند، پس چه اتفاقی افتاده است؟!... علم چه توضیحی دارد؟...


نویسندگان: احمد مصدر

شبنم   1393/12/27

این جمله احساسی یکی از دوستان هیچگاه از خاطرم نمی رود که می گفت: نمی دانم چرا هر چیز سردی خیس است! یک بار نیز در رستوران محل کار یکی از همکاران که پارچ آب سرد را برداشت و دستش خیس شد، گفت: به نظرم این پارچ نشتی دارد! بهترین توضیح علمی در یک کلمه برای این پدیده ها چیست؟ شبنم!...


نویسندگان: احمد مصدر

زبان علم   1393/12/27

علم نه از آن جهت که واقعیت دارد قدرتمند است، بلکه به سبب آنکه قدرتمند است، واقعیت دارد! رسیدن به این نتیجه آسان است که سهم بزرگی از مشکلات اجتماعی ما ریشه در فقر فرهنگ علمی دارد! بنابراین بهتر است از تمامی امکانات موجود به منظور علاقمندی عموم به علم استفاده نمود. البته خوب می دانیم که امروزه این کار بسی دشوار است! زمانی مردم به علم علاقمند می شوند که حداقل با زبان آن آشنا باشند...


نویسندگان: احمد مصدر

نور و رنگها   1393/12/27

نور چیست؟ نیوتن می گفت از ذرات تشکیل شده، اما کریستین هویگنس هلندی معتقد بود که نور نیز همانند صدا موج است!...


نویسندگان: احمد مصدر ... با تشكر از سميه عالي

اثر گلخانه ای   1393/12/27

آیا تا به حال وارد خودرویی که زیر آفتاب پارک کرده شده اید؟ داخل آن شبیه سوناست! گرمای درون خودرو به طرز عجیبی داغ تر از آن است که به نظر می رسد. اما چرا؟!...


نویسندگان: احمد مصدر
  -- [آرشيو]